AMAN ÇOCUKLAR, NE OLURSUNUZ, “BAŞIMIZA İCAT ÇIKARINIZ!”

Yazan Hasan YİĞİT 01/08/2019 0 Yorum(lar)

basimiza_icat_cikarin

Dünyada, Türkiye toplumunun dışında buluşlar yapılmasına, yeniliklere yelken açılmasına karşı çıkan başka toplum var mıdır?

Başımıza icat çıkarma!

Eski köye yeni âdet getirme!... deyimleri bizden başka hangi toplumlarda kullanılıyor olabilir?

Buluşlara, yeniliklere toplumun tümü karşı değil elbette.

Buluşlar olmasaydı, insanoğlu çiğ et, çiğ börülce, çiğ lahana yiyor, beline bağladığı deri parçasıyla dolaşıyor, çakmaktaşlı sopasıyla avlanıyor olurdu.

Büyük Buluşlar Nasıl Yapılır?

İnsanlar her gün, her gün gereksinimlerini karşılayacak küçük buluşlar yapar. Bu buluşlar bardağa damlayan sulardır. Damlalar… damlalar… derken bardak ağzına kadar dolar. Son bir damla ve bardak taşar. Bardağı taşıran son damla, büyük buluştur. Önceki damlaların tümü, o konuda büyük buluşun altını doldurmuştur.

Graham Bell, bakır kablonun uzaklara taşıdığı sesin anlaşılmasını sağlayan telefonu bulmak için yüzlerce, binlerce deney yapar. Deneylerinde, aynı alanda önceden bulunmuş binlerce bilgiden yararlanır. Ancak, en büyük sıkıntıyı, nişanlısının çektiğini söylemek yanlış olmaz. Kızcağızın birkaç yüz metre kadar uzaktaki evine bakır kablo çeken Bell, konuşma denemeleri yapar, arada bir nişanlısına gider, camdan, “Alessandro Lola Osvaldo, bir şey duydun mu?” diye sorar. Zamanla, kızın üç sözcüklü adını söylemek zor gelir. Sözcüklerin baş harflerini birleştirerek, dünyanın en çok kullanılan sözcüğü ALO’yu ortaya çıkarır.

Kızcağızın bıktırıcı deneylerden bıkıp Bell’i terk etmesi, bu büyük buluşun acıklı yanını oluşturur.

Hemen bütün büyük buluşların ilginç öyküleri vardır. Ateş, tekerlek, tunç, demir, buharlı makineler, bilgisayar… vb. vb. bulunmasaydı, günümüz uygarlığına gelinebilir miydi?

İnsanoğlunun En Büyük Buluşu Hangisi?...

Tekerlekten, matbaadan, uçaktan, bilgisayar… gibi büyük buluşların içinde en büyüğü hangisi?

Kuşkusuz ve tartışmasız, Ateş!

Hiçbir buluş, ateşin insanlar için yaptığı kadarını yapamadı.

Ateşi kullanmayı öğrenen insanlar:

Yiyeceklerini pişirerek, hayvanlar gibi yaşamaktan kurtuldular.

Ateşi korumak için çevresini kapattılar, konut yapmayı öğrendiler.

Konutlarından uzaklaşmamak için toplayıcılığı bırakıp toprağı işlemeye başladılar.

Gecelerini aydınlatırken, soğuktan korundular.

Madenleri ateşte ısıtıp ya da eritip işlemeyi öğrendiler. Taş çağından tunç çağına, demir çağına geçtiler.

Hiçbir büyük buluş, insanları ateş kadar uygarlığa taşıyamadı.

Ateşin Öyküsü Var mı?

Elbette var:

Promete (Prometheus: Geleceği gören, önlem alan) var.

Zeus’un insanlara verilmesini yasak ettiği ateşi Olimpos’tan çalan ve insanlara veren yarı tanrı... İnsanlara ateşi vermenin bedelini Kaf Dağı’nda kayalara çakılarak, ciğerleri parçalanarak ödemek zorunda kalan insanlığın büyük kahramanı…

Tevfik Fikret, Promete şiirinde her çocuğun bir Promete olarak yetişmesini istiyor:

Kalbinde her dakika şu yüce özlemin

ateşli gagasını duy, daima düşün:

Onlar niçin gökyüzünde, niçin ben çukurdayım?

Gülsün neden cihan bana, ben yalnız ağlayayım?

Yükselmek gökyüzüne ve gülmek, ne tatlı şey!

…….

Yüklen, getir –ne varsa- ….. boş durmasın elin.

Gör her zaman önünde ilkçağ efsanelerinin

gökten ateşin dehasını çalan kahramanını… (Düzenleme: Refik Durbaş)

Öğrencilerin okullarda birer Promete gibi, buluşlar yapan, insanlığa yararlı işler yapan varlıklar olarak yetişmeleri, “Başımıza icatlar çıkarmaları, eski köye yeni adetler getirmeleri,” Tevfik Fikret gibi şairliği kadar eğitimciliği de doruklarda gezen büyük sanatçımızın yüz yirmi yıllık özlemi…

Bu özlemin gerçekleşmesi günü geldi de geçiyor. Okulların birer araştırma, buluş yapma yeri, Prometeler yetiştirme yuvası olmasında geç kaldık. Çağdaş uygarlık düzeyine yükselmek hedefine ulaşmak için okulların bilim ve araştırma yuvalarına bir an dönüştürülmesi, Prometeler yetiştirilmesi zamanı çoktan geldi de geçiyor.

En büyük buluşun; ateşin ve Promete’nin öyküsünü okudunuz mu? Çocuğunuza akumasını salık verdiniz mi?

Promete, Hasan YİĞİT, İsteyiniz.

Yorum Bırak

SON YAZILAR - KitapElimde BLOG
HALK KAHRAMANLARI ÇAĞI VE KÖROĞLU

HALK KAHRAMANLARI ÇAĞI VE KÖROĞLU

Hasan YİĞİT 08/08/2019 0
Köroğlu’yum arka verdim dağlaraKılıç kalkan hoş yakışır ellereÇok selam söyleyin ulu beylereKan içen beylerin günüdür bugün. İsa’dan sonra bin yılına gelindiğinde, Avrupa’da Katolik Hıristiyanlık bir yandan, yönetici soylular bir yandan, halkın sırtına vergi üstüne vergi yüklüyor, kendileri varlık içinde yaşarken, halk yoksulluk, hastalık, bilgisizlikle boğuşuyordu. Yoksullaşan insanlar, umutsuzluk içinde i...
DEVAMINI OKU
HAYAL KURUN, DURMAYIN HAYAL KURUN!

HAYAL KURUN, DURMAYIN HAYAL KURUN!

Hasan YİĞİT 08/08/2019 0
Hayal kurmadan olmaz. İnsan hayal kurarak bugünlere geldi. Binlerce yıl önce kuşlara baktı, dedi: “Onlar uçuyor, gidecekleri yere hızla gidiyor. Benimse yürümekten canım çıkıyor. Ben de uçamaz mıyım?”Uçmayı kafaya taktı ya; eli kolu sıvadı, beynini zorladı.Bunun için hayaller kurdu. Hayallerinde uçtu. Kanatları yoktu. Elleriyle yüzebilirdi ama uçamazdı. Ne gam!...O da uçan halı’yı hayal etti. Oturdu halının...
DEVAMINI OKU
UYGARLIKLAR BEŞİĞİ ANADOLU

UYGARLIKLAR BEŞİĞİ ANADOLU

Hasan YİĞİT 08/08/2019 0
Asya, Afrika, Avrupa uygarlıkları (Uzakdoğu Asya dışında) üç ayaklı bir sacayağına benzer. Sacayakları, Mısır, Sümer ve Anadolu’dur. 1800’lerden sonra gelişen Anglo-Sakson sömürgeci anlayışa göre; Uygarlığın beşiği eski Yunan’dı. Batı uygarlığı onlarla doğmuş ve yayılmıştı. Sanayileşen ve sömürgeciliğe yelken açan Avrupa’nın bu anlayışı algılatmaya gereksinimi vardı. Ama doğru/gerçek bu değildi. Ne gam! Uyg...
DEVAMINI OKU
ÇOCUKLARDA DÜZGÜN KONUŞMANIN ÖNEMİ

ÇOCUKLARDA DÜZGÜN KONUŞMANIN ÖNEMİ

Hasan YİĞİT 01/08/2019 0
Dil ola kese savaşı,Dil ola kestire başı…Dilin iletişimdeki önemini, tatlı dilli ya da yılandilli olmayı Yunus Koca’nın yukarıdaki dizelerinden daha iyi kim anlatabilir? Yatıştırıcı, uzlaştırıcı, tatlı bir dil kullanırsınız, kavgalara son verirsiniz. Kırıcı, aşağılayıcı bir dil kullanırsınız, yani yılandilli olursanız başınızdan olursunuz.Tatlı dilli insanlara herkes yanında yer açar. Ne diyor Neşet Ertaş:T...
DEVAMINI OKU
AMAN ÇOCUKLAR, NE OLURSUNUZ, “BAŞIMIZA İCAT ÇIKARINIZ!”

AMAN ÇOCUKLAR, NE OLURSUNUZ, “BAŞIMIZA İCAT ÇIKARINIZ!”

Hasan YİĞİT 01/08/2019 0
Dünyada, Türkiye toplumunun dışında buluşlar yapılmasına, yeniliklere yelken açılmasına karşı çıkan başka toplum var mıdır?Başımıza icat çıkarma!Eski köye yeni âdet getirme!... deyimleri bizden başka hangi toplumlarda kullanılıyor olabilir?Buluşlara, yeniliklere toplumun tümü karşı değil elbette.Buluşlar olmasaydı, insanoğlu çiğ et, çiğ börülce, çiğ lahana yiyor, beline bağladığı deri parçasıyla dolaşıyor, ...
DEVAMINI OKU